Vakdidactiek opstarten

Weer een eerste college waarin ik probeer helder uiteen te zetten: “Dit is wat jullie moeten doen.”  Hebben jullie vragen, Nee eigenlijk niet. Maar dan houdt je even pauze om de rokers de kans te geven hun ding te doen en om de koffie verslaafden de kans te geven die ze nodig hebben. Maar dan. als je geen vragen stelt. Dan komen de vragen. Zelfs in een kleine groep van 10 studenten helpt het heel erg goed even samen te zitten omdat dan de vragen komen. Zo heb je in de pauze  mischien wel het beste moment van feedback en vragen over wat je bedoelt. Ik neem me voor om bewust dit soort informele momenten in te  blijven plannen. Dat helpt echt.

Filmpjes maken door studenten

Het is als docent leuk om te zien wat studenten met een heel open opdracht doen. Bij de training moleculair koken is iedereen hard aan de slag gegaan. Wat uit de verhalen blijkt dat het niet goed is voor je nachtrust als je de dag erna een filmpje moet laten zien. Dan schieten er twee heel tegenstrijdige zaken door mijn hoofd. Komt dat doordat studenten niet kunnen plannen? Of doordenkend komt dat doordat er zo zelden een harde deadline ervaren dat ze nog niet echt gedwongen zijn geweest te plannen. Ik denk dat het alle twee waar is. Ik ga voor de onderdelen waar ik verantwoordelijk ben van te voren aangeven dat 1 minuut te laat inleveren een beoordeling met een 1 oplevert.

Los van de planning en de druk die dat oplevert is het fascinerend te zien hoe studenten met zo’n open opdracht omgaan. Er wordt hard aangewerkt en je ziet ongelooflijk grote verschillen in stijl en niveau. Soms denk ik: prima in een les op een school te gebruiken dan weer denk ik iets te veel ego van de student werkt niet als middel om leerlingen iets op een andere manier te leren. Want die ambitie had ik achter deze opdracht. Maar ja je ambitie als docent met een open opdracht en de werkelijkheid van de uitvoering dat past natuurlijk niet echt.

Onderzoek doen op congres lerarenopleiders

De afgelopen twee dagen naar het congres van lerarenopleiders uit Nederland en Vlaanderen geweest. Goed om even terug te kijken en wat neem ik daar nou van mee.

Het eerste is de constatering dat iedereen het over onderzoeken heeft maar dat het een heel algemeen container begrip aan het worden is waar iedereen een eigen invulling aan geeft. Ik ben geloof ik bijna “ouderwets” als ik de definitie die een referent uitsprak: “Systematische controleerbare en verantwoorde activiteit met als doel het vergaren van nieuwe kennis” Een goed werk begin vind.  Het bleek dat nog al wat mensen moeite hadden met deze definitie.

Interessant is ook de vraag waarom onderzoeken zo gehypt wordt voor de lerarenopleidingen. Ik denk dat het ermee te maken is dat het onderzoek doen studenten stimuleert zich te oriënteren op moderne literatuur over het lesgeven al dan niet in hun vak en vandaar uit te komen tot tot conclusies.

Het is een andere vorm om de ambitie die we als lerarenopleiding hebben met onze studenten namelijk dat ze als beginnende professional op basis van moderne, zelf verworven kennis hun handelingen kunnen bijstellen een plek te geven.

Ik ben naar huis gegaan met het beeld dat de vorm die we nu gebruiken:  reflecteren, reflecteren en reflecteren zijn hoogtepunt gehad heeft en dat er een nieuwe mode voor in de plaats komt.

Ik vind dat op zich niet slecht maar ik wil wel weten of het doel van onderzoek doen een echte bijdrage gaat worden om het doel de zich zelf verder ontwikkelende  professional nu echt dichterbij brengt. Als het zich ontwikkeld tot een heel lastig kunstje aan het eind van de lerarenopleiding waar verder niets van beklijft moet er maar iets anders bedacht worden om het doel dichterbij te brengen. Ik denk dat daar nu maar eens onderzoek naar gedaan moet worden.

In twee lokalen tegelijk lesgeven

Vandaag een interessante oefening gedaan in het geven van twee totaal verschillende lessen in twee lokalen op het zelfde moment. Mijn conclusie het kan wel maar je wordt er wel erg moe van. Aan de ene kant een groep eerste jaars voor de training moleculair koken.  Daar ging het na een korte presentatie over context en concept voor over hoe organiseren wij dat als studenten. Maar ook over: daarom zijn we nu bezig  in het leergebied met de reis naar mars. Omdat studenten zelf werk afspraken moesten maken kon ik daar wel even weg. Misschien zelfs beter. Een van de studenten stuurde me uit de les een mailtje met de afspraken.  Waar ik dan blij van wordt is dat een student twittert dat het zinvol was naar school te komen terwijl dit de enige les was.

De andere les moest omdat we de traditie aan het ontwikkelen zijn dat de scheikunde leraar per half jaar een andere is en dat er dus een gat valt in februari. Ik heb weer eens een lesje elektrochemie gegeven. Leuk scheikunde vak maar ik voel me altijd onzeker als ik les geef en mijn collega vervolgens later het overneemt en de toets maakt. Bovendien bleek bij al die wisselingen dat sommige onderdelen al elders aan bod waren geweest. Ik wordt daar onzeker van.

ICT en smartboard

Ons nieuwe gebouw in Amstelveen gaat in een aantal opzichten steeds meer op een middelbare school lijken. Het eerste waar je het aanziet als docent is dat er minder ruimte  is voor docent werkplekken en dat een aantal collega’s er dus voor kiest thuis te werken.

Ten tweede zijn er nu een aardig aantal Smartboards maar ik zie nog weinig aanzetten die  te gebruiken. Ik moet terugdenken aan een werkbezoek in november 2009 bij kennisnet daar kregen we een presentatie over succesfactoren voor het invoeren van ICT vernieuwingen. Het ging over de driehoek steun van het management, aanwezigheid van ict infrastructuur en betrokkenheid en scholing van docenten. Als een van de drie niet aanwezig is dan wordt het niets zo was de boodschap. Mijn analyse is dat nu bij ons de docent rol de knelfactor is. Ik heb me voorgenomen het komende jaar op allerlei manieren te proberen dit een plek te geven. Niet alleen in mijn eigen onderwijs maar ook elders.

Flipcam om onderwijs materiaal te maken

Vandaag verder gewerkt aan het opzetten van de training moleculair koken. Ik wil graag dat studenten leren werken met de flipcam om bruikbare filmpjes voor onderwijs doelen te maken en die met elkaar te delen.

Voor het delen een Ning ingericht. Heb alleen het vormgeven nog niet zover onder de knie als ik wil.

En vervolgens zelf hard gewerkt om een voorbeeld les te maken met een eigen flip filmpje. Voor alle studenten maar vooral voor eerste jaars geld: ” Je moet zelf eerst maar eens voordoen wat je verwacht.”

Dat heeft twee belangrijke voordelen. Ten eerste ervaar jezelf wat je van je studenten vraagt en ten tweede is een uitgewerkt voorbeeld veel duidelijker om uit te leggen wat je wilt als een uitgebreide omschrijving.

Beoordelen van studenten

Beoordelen van de producten van studenten heeft twee kanten en die zijn niet hetzelfde. Ten eerste kijk je naar de resultaten van iedereen en wil je als docent altijd dat je beste studenten het halen, ten tweede heb je je eigen ondergrens waar het niet onder mag komen.

Donderdag knelde dat weer eens. Bij het afronden van een van de onderdelen van vakdidactiek natuurkunde waren ervan de twaalf studenten die mee hadden kunnen doen er uiteindelijk drie die de spullen af hadden waarvan er maar twee op tijd.

Concessie 1 die ik doet:  accepteren dat het te laat is aangeleverd.

Vervolgens blijkt uit het product en het gesprek daarover dat de kennis juist van deze student  in de buurt van de grens zit die ik van te voren vastgesteld had.

En dan doe ik concessie 2: je geeft een “genade zes”.

Drie dagen later denk je nog eens terug en vraagt je af heb ik me laten meeslepen om in ieder geval 25% een voldoende te geven. ik denk het een beetje wel.

Maar goed dit zijn voor mij keuzes waar je als goede docent over moet blijven twijfelen. Iedere keuze op de rand blijft lastig

Beoordelen stage

En dan zit je dan achterin  de klas naar een van je studenten te kijken die eigenlijk gewoon een goede les geeft. Je moet  het beoordelen, je moet positieve feedback geven. Het is simpel het is gewoon goed. Maar ja je hoort van je zelf toch kritisch te blijven kijken en het leuke van onderwijs is het kan altijd anders en achterin kun je altijd een verbetering bedenken. en dat doe je dan braaf als lerarenopleider. Maar de feedback ging wel ook over mijn eigen dilemma bij het commentaar geven. Ik gaf aan: “Is het niet van belang dat je juist ook aan leerlingen die het goed doen ook aandacht te besteden en ze expliciet te laten weten dat het ze goed doen.”

En zo kom je in je eigen dubbele bodem terecht: “Doe ik zelf wel genoeg wat ik zelf aanbeveel.”

Een nieuw jaar: 2010

Vandaag weer gestart met werken door een aantal mails van studenten met vragen om informatie en overleg te beantwoorden. De afgelopen twee weken heb ik geprobeerd mijn mails niet te beantwoorden maar de studenten hebben wel terug gekeken en zich de vraag gesteld: “OK dit is gebeurd hoe ga ik nu verder?” Eigenlijk logisch daaarvoor zijn deze weken met nadenken over terug en vooruitkijken toch eigenlijk bedoeld. En dat vertaalt zich invragen over hoe verder.

Op de nieuwjaarsbijeenkomst voor het personeel van INHolland Amsterdam een zeer beperkt aantal collega’s van de school gesproken. Diemen is toch echt ver weg van Amstelveen.  Bij praten met Lilli-jan was de leukste ontmoeting.

Een vraag is beter…..

Vandaag weer eens goed geholpen door vragen van studenten. Samen met de studenten gepuzzeld over: “Waar kan ik in de spiegel nu het hele beeld van een voorwerp zien. Ik wist het zelf eerst ook niet, samen redenerend zijn we tot een goed antwoord gekomen. Leuk om te doen.